Kołatek domowy

(Anobium punktatum)

 

MORFOLOGIA

Chrząszcz osiąga długość  3-4 mm, ma barwę jasno- lub ciemnobrunatną. Chrząszcze pojawiają się od kwietnia do sierpnia. Wolą drewno o większej wilgotności dlatego można je spotkać np. w piwnicach, belkach przyziemnych, podłogach oraz meblach.

WYSTĘPOWANIE

Kołatek występuje w całej Europie, skąd został zawleczony do Australii, Afryki Południowej, Nowej Zelandii i Ameryki Północnej. Najczęściej występuje w górach i północnowschodnich regionach Polski. Jest jednym z najgroźniejszych szkodników drewnianych budynków, mebli i innych drewnianych wyrobów.

ROZWÓJ

Samica składa pojedynczo lub kupkami 30-60 jaj w rysy i szpary drewna. Jaja mają kształt kulisty, z jednej strony wyciągnięte są w ostry dzióbek.
Świeżo wylęgnięta larwa drąży chodnik zwykle wzdłuż słoi rocznych i to w drewnie wczesnym, jeśli to jest drewno gatunków iglastych. Przepoczwarzenie się larwy następuje w marcu-kwietniu.

Chrząszcze kołatka domowego żyją około miesiąca. Kopuluje on na przedmiotach stanowiących materiał wylęgowy. Akt prokreacyjny może trwać nawet do kilku godzin. Samica składa około 30 - 60 jaj. Larwy w zależności od wilgotności i temperatury legną się po 15 - 23 dniach. Samica składa jaja w rysach i szparach drewna. Larwa po wylęgnięciu drąży chodnik, głownie na długości słoi rocznych w drewnie wczesnym, jeśli jest to drewno z gatunków iglastych. W przypadku drewna drzew liściastych nie obserwuje się takiej nieprawidłowości. Chodnik, na początku ma szerokość 1/3 mm, ale powiększa się w miarę wzrostu larw. Całe żerowisko zasypane jest mączką drzewną oraz kałem. Końcowy sektor chodnika jest pustawy i jest kolebka poczwarkową. Chodnik wychodzący wygryza larwa i zostawia tylko wąską ściankę, którą przegryza chrząszcz. W miesiącach od marca do kwietnia dokonuje się przepoczwarczanie larwy. Chrząszcze kołatka domowego wychodzą z drewna przez otwory o średnicy 0,7 - 2,2 mm. Temperatura potrzebna do odpowiedniego przekształcenia się larwy wynosi od 20 do 23 stopni Celsjusza. Wilgotność powietrza niezbędna do rozwoju larw zmienia się w zależności od ich wieku. U larw młodszych jest to 50 %, a u starszych 60 %. Żerowanie larwy trwa od 1 do 9 lat. Zazwyczaj jest to od 1 do 3 lat. Długość tego okresu uzależniona jest od wilgotności, temperatury i wartości odżywczej drewna. Chrząszcze kołatka domowego żyją około miesiąca. Kopulują one na przedmiotach stanowiących materiał wylęgowy. Akt prokreacyjny może trwać nawet do kilku godzin. Samica składa około 30 - 60 jaj. Larwy w zależności od wilgotności i temperatury legną się po 15 - 23 dniach.

 

ŻEROWANIE kołatka domowego

Kołatek domowy rozwija się w martwym drewnie liściastych i iglastych gatunków drzew. Niszczy drewniane elementy budowli oraz wyroby z drewna.
W drewnie sosny, dębu i jesionu żeruje głownie w części bielastej. W drewnie świerku, jodły, brzozy i buka może zerować również głębiej. Atakuje zarówno drewno zdrowe, jak i drewno stare. Opada najczęściej drewno użytkowane nie krócej niż 4-7 lat, aczkolwiek rozwija się także w drewnie użytkowanym krócej.

Występuje masowo, przede wszystkim w pomieszczeniach nakrytych dachem, rzadziej na otwartej przestrzeni, ponieważ larwy tego gatunku wykazują dużą wrażliwość na działanie zimowych temperatur. Giną w temperaturze od -16 stopni Celsjusza. Szkodniki pojawiają się od kwietnia do końca sierpnia.

Kołatek domowy to groźny szkodnik drewna. Larwy kołatka domowego rozwijają się w starym drewnie drzew liściastych i iglastych. Owad niszczy różne wyroby z drewna i przeróżne elementy budowalne. Żeruje w drewnie robinii, sosny, jesionu i dębu. Preferuje część bielastą drewna. Głębiej w drewnie żeruje tylko w jodle, brzozie, świerku i buku. Kołatek na pewno nie osiedli się w miejscu z ogrzewaniem centralnym i miejscach takich jak strychy. Kołatek uwielbia wilgotne i chłodne piwnice. Atakuje drewno zdrowe lub drewno stare bez widocznych zewnętrznych cech rozkładu przez grzyby lub już zagrzybione. Kołatek domowy przebywa przede wszystkim w pomieszczeniach zamkniętych ponieważ jego larwa ginie w niskich temperaturach.

WYKRYWANIE

Lokalizacje, w której żyją chrząszcze można rozpoznać dzięki obecności mączki drzewnej, którą kołatki domowe wyrzucają z wnętrza drewna. Śladem ich żerowania są też małe, okrągłe otworki w meblach. Czasami można usłyszeć odgłos żerowania owada podobny do kołatania, który spowodowany jest tym, że samiec natrafił na twardy element drewna i mocno w niego uderza. Właśnie od tego odgłosu wywodzi się nazwa kołatek.

RODZAJ WYRZĄDZANYCH SZKÓD

Chrząszcze kołatka domowego żyją na wolności do 30 dni, nie pobierając żadnego pożywienia.W okolicach o chłodniejszym, wilgotnym klimacie często powoduje on większe szkody niż spuszczel.

Kilka pokoleń kołatków domowych może zniszczyć meble i różne konstrukcje budowlane! Nazwa owada pochodzi od dźwięku głośnego i mocnego uderzania w twardy fragment drewna, wytwarzając odgłos podobny do kołatania.

Kołatek to drugi po spuszczelu najgroźniejszy, a w rejonach górskim najgroźniejszy szkodnik mebli, rzeźb detali architektonicznych, ramy obrazów, i innych wyrobów z drewna. Atakuje budynki drewniane, w których szczególnie upodobał sobie legary, podłogi i belki przyziemia. Najczęściej atakuje drewno użytkowane co najmniej 4 ? 7 lat, lecz zaobserwowano opad również na krócej użytkowane drewno. Potrafi rozwijać się nawet w bardzo starych, kilkusetletnich wyrobach drewnianych.

>PROFILAKTYKA

 

Najlepszym sposobem zabezpieczenia drewna jest nasycenie go długodziałającymi środkami owado- i grzybobójczymi. Drewniane elementy budowlane zabezpiecza się pokostem rozcieńczonym, benzyną lakową, terpentyną, farbami gruntującymi oraz farbami lub emaliami olejnymi. Poszczególne warstwy należy nakładać po całkowitym wyschnięciu poprzednich warstw. W przypadku surowego, lub obrobionego ciesielsko drewna można również zastosować preparaty zabezpieczające przed grzybami i owadami. Warto się postarać bo tylko głębokie nasycenie drewna preparatem o długotrwałym działaniu stanowi trwałe zabezpieczenie. W warunkach domowych najczęściej wykonuje się impregnację powierzchniową, polegającą na 2-3 krotnym pokryciu preparatami elementów drewnianych przy użyciu urządzenia natryskowego, pędzla lub szczotki. Inne metody profilaktyki to osuszanie piwnic i zawilgoconych pomieszczeń, oraz uniemożliwienie wlatywania z zewnątrz i zagnieżdżenia się tych owadów.

>ZWALCZANIE Kołatka Domowego Walka z kołatkiem, który już zaatakował drewno jest wyjątkowo trudna. Często bezcelowe okazuje się wymienianie elementów konstrukcyjnych takich jak belki, gdyż dorosłe owady silnie przyciąga zapach świeżego drewna. W pewnym stopniu liczebność larw mogą ograniczać ich naturalni wrogowie jak np. błonkówka z gatunku Spathius exarator, roztocze Pyemotes (Pediculoides), oraz natrupki niebieskie (Korynetes coeruleus), których obecność w pomieszczeniu (np. na ramach okiennych), może świadczyć o aktywności larw kołatka domowego. Niestety nie są one w stanie zniszczyć całej populacji kołatka. Dobre efekty przynosi metoda termiczna polegająca na odkażaniu pomieszczeń za pomocą powietrza o temperaturze od 40 do 50 stopni Celsjusza. W walce z kołatkiem najczęściej stosuje się ogrzewanie punktowe. Ma to tę zaletę, że nie trzeba ogrzewać całego mebla. Warto pamiętać, że drewno ogrzewa się bardzo powoli. Do nagrzewania można stosować różne urządzenia, ale najlepiej sprawdzają się różnego typu promienniki takie jak np. lampy podczerwieni. Promienie gamma, wykorzystywane przy niszczeniu larw innych szkodników drewna są w przypadku zwalczania kołatka domowego umiarkowanie skuteczne. Wyjątkowo trudne jest zwalczanie larw metodą chemiczną. Jest tak dlatego, że w zależności od wieku zmienia się ich wrażliwość na substancje zawarte w preparatach chemicznych. Ogólnie przyjmuje się, że łatwiej jest zwalczyć larwy młode niż dorosłe. Niestety środki chemiczne często niosą ze sobą duże ryzyko dla zdrowia, które związane jest między innymi z emisją lotnych substancji chemicznych (np. rozpuszczalników), dlatego najbezpieczniej stosować je na zewnątrz budynków (np. do ochrony mebli), będąc jednocześnie zabezpieczonym ubraniem ochronnym, osłaniającym skórę, oczy i drogi oddechowe. W przypadku, gdy nie możliwe jest wykonanie zwalczania chemicznego kołatka domowego na zewnątrz najlepiej wykonać zabieg w miejscu czasowo niezamieszkanym. Drobne, cenne przedmioty drewniane takie jak dzieła sztuki lub pamiątki rodzinne można poddać dezynsekcji bromkiem metylu w komorach fumigacyjnych. Usługi takie wykonują specjalistyczne warsztaty. Bromek metylu to bardzo toksyczny gaz. Dociera do wszystkich zakamarków przedmiotu miejsc, w tym również w korytarze wydrążone przez larwy kołatków. W ten sposób dezynsekuje się m.in. eksponaty muzealne. Alternatywną metodą ratowania drobnych przedmiotów jest włożenie ich do wiaderka i zalanie terpentyną. Taka kuracja trwa zwykle 34 dni, ale terpentyna może być użyta parokrotnie.

Ze względu na wysokie skomplikowanie zwalczania kołatka domowego najlepiej jest pozostawić walkę z nim specjalistycznej firmie DDD.

TAGI: zwalczanie kołatka, kołatek, kołatek domowy, dezynsekcja Warszawa, Anobium punctatum

Kontakt z firmą Kontakt z firmą


tel: +48 (22) 29 94 410
e-mail: biuro@corneco.pl
Aleje Jerozolimskie 81
02-001 Warszawa


Corneco jest firmą stworzoną z doświadczenia wielu specjalistów i firm,
oferujących usługi w zakresie zwalczania szkodników drewna i konsultacji
entomologicznych oraz mykologicznych.

Jako członek Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków rozumiemy potrzebę
ochrony drewnianych zabytków i stajemy na przeciw najbardziej aktualnym
problemom związanym ze szkodnikami biorąc udział w innowacyjnych projektach
badawczych oraz tworząc nowe technologie i sposoby ich zwalczania (tu:
System CORNECO).

Dzięki opracowaniu autorskiej technologii System CORNECO - zespół
zintegrowanych metod zwalczania szkodników drewna
, możemy zaoferować naszym
Klientom zintegrowane zabiegi przeprowadzane przy pomocy: fumigacji gazami
obojętnymi lub reaktywnymi, ozonowania, iniekcji ciśnieniowej, wygrzewania
mikrofalami oraz dezynsekcji beztlenowej Veloxy, które niezwykle skutecznie
zwalczają szkodniki, przy jednoczesnym zachowaniu substancji zabytku w
możliwie maksymalnie niezmiennym stanie.

Na potrzeby świadczonych w szerokim zakresie usług utworzony został zespół
wybitnych specjalistów, w którego skład wchodzą między innymi:
- prof. dr hab. inż. Sławomir Podsiadło - kierownik Zespołu Związków
Beztlenowych na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej; specjalista w
zakresie otrzymywania, badania struktury oraz właściwości związków
beztlenowych; autor dwóch książek i ponad 100 publikacji o zasięgu światowym
oraz 10 patentów;
- prof. dr hab. Stanisław Ignatowicz - z Katedry Entomologii Stosowanej
Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie; światowej klasy
specjalista w zakresie analizy zagrożeń i identyfikacji szkodników oraz
doboru metod dezynsekcji.
- naukowcy, specjaliści w zakresie nauki ochrony drewna, w tym mykologii
budowlanej.

Od strony praktycznej realizacje w zakresie przeprowadzania zintegrowanych
zabiegów zwalczania szkodników drewna wykonuje firma INSEKTPOL, która w
trosce o najwyższą jakość obsługi Klienta i świadczonych usług działa w
oparciu o standardy wdrożonego Systemu Zarządzania Jakością ISO 9001:2009, a
także specjaliści w zakresie obróbki drewna tradycyjnymi metodami
ciesielskimi.


Serdecznie zapraszamy do współpracy.

corneco biura kontakt mapa

Nasi partnerzy

logo szkodniki drewna
logo firma insektpol
logo firma docte

Wszelkie prawa zastrzeżone © Corneco.pl 2014. Projekt i wykonanie: 102web.pl